Film „Chłopi” z 2023 roku nie był kręcony w jednej konkretnej wsi jak tradycyjna produkcja plenerowa. To animacja malarska, do której zdjęcia bazowe powstały w Szeligach, Słomczynie, Wieliszewie, Cieciszewie i Skrzeszewie. Lipce Reymontowskie są ważne dla historii powieści i starszej ekranizacji, ale nie były głównym planem najnowszego filmu.
Film „Chłopi” 2023 a serial z 1972 roku
Źródłem częstego nieporozumienia jest fakt, że pod tym samym tytułem funkcjonują dwie bardzo różne produkcje. Film DK i Hugh Welchmanów wykorzystuje zdjęcia aktorów jako podstawę do ręcznie malowanej animacji. Serial Jana Rybkowskiego był natomiast klasyczną ekranizacją realizowaną w autentycznych wiejskich plenerach.
W przypadku nowej produkcji słowo „kręcono” trzeba więc rozumieć technicznie. Najpierw rejestrowano sceny z udziałem aktorów, a później kolejne obrazy przemalowywano na płótnach. Powstała w ten sposób wizualna interpretacja inspirowana między innymi malarstwem Józefa Chełmońskiego, Leona Wyczółkowskiego, Ferdynanda Ruszczyca i Juliana Fałata.
| Cecha | Film z 2023 roku | Serial z 1972 roku |
|---|---|---|
| Rok produkcji | 2023 | 1972 |
| Reżyseria | DK i Hugh Welchman | Jan Rybkowski |
| Główne miejsca zdjęć | Szeligi, Słomczyn, Wieliszew, Cieciszew i Skrzeszew | Lipce Reymontowskie, Pszczonów oraz okolice Skierniewic, Jeżowa i Retniowca |
| Technika | Animacja malarska oparta na zdjęciach bazowych | Klasyczna produkcja aktorska realizowana w plenerach |
Gdzie powstały zdjęcia bazowe do filmu z 2023 roku?
Ekipa najnowszych „Chłopów” wykorzystała kilka miejscowości położonych w okolicach Warszawy. Ich krajobrazy, zabudowania i układ przestrzeni stały się materiałem źródłowym dla scen, które później nabrały malarskiego charakteru. Nie oznacza to jednak, że widz ogląda na ekranie dokumentalny zapis tych wsi. Obraz został celowo przetworzony przez animatorów i malarzy.
Najważniejsze lokalizacje zdjęć bazowych to:
- Szeligi – miejscowość, której otoczenie dostarczyło wiejskich pejzaży i przestrzeni wykorzystywanych podczas rejestracji scen.
- Słomczyn – miejsce związane z tradycyjną zabudową i krajobrazem podwarszawskiej wsi.
- Wieliszew – lokalizacja wykorzystana jako część materiału źródłowego do malarskiej wizji świata przedstawionego.
- Cieciszew – wieś, której przestrzeń i charakter posłużyły jako baza dla wybranych ujęć.
- Skrzeszew – kolejna miejscowość uwzględniona podczas realizacji zdjęć bazowych.
W produkcji wykorzystano około 80 tysięcy obrazów, a do malowania klatek zużyto około 1350 litrów rozcieńczonych farb. Dzięki temu rzeczywiste lokalizacje nie są celem samym w sobie. Stanowią punkt wyjścia dla kompozycji przypominających obrazy na płótnie, z wyraźnie zaznaczonym rytmem pór roku i inspiracjami sztuką Młodej Polski.
Dlatego nie należy szukać jednej „wsi Jagny” odpowiadającej dokładnie filmowym kadrom. Poszczególne elementy scenografii mogły pochodzić z różnych miejsc, a ostateczny wygląd każdej sceny powstał dopiero podczas pracy malarzy i animatorów.
Gdzie kręcono serial „Chłopi” z 1972 roku?
Inaczej wyglądała realizacja serialu wyreżyserowanego przez Jana Rybkowskiego. Zdjęcia powstawały od wiosny 1971 do wiosny 1972 roku. Najważniejsze plenery zrealizowano w Lipcach Reymontowskich i pobliskim Pszczonowie, a także w okolicach Skierniewic, Jeżowa i Retniowca.
W serialu wystąpili nie tylko zawodowi aktorzy, lecz także mieszkańcy obu wsi. Ich udział oraz wykorzystanie lokalnych przestrzeni sprawiły, że produkcja miała bardziej dokumentalny związek z realiami opisywanymi przez Reymonta. To właśnie tę ekranizację należy łączyć z autentycznymi Lipcami jako planem zdjęciowym.
Dlaczego Lipce Reymontowskie są ważne?
Lipce Reymontowskie są literackim sercem „Chłopów”. To w tej wsi Władysław Reymont umieścił akcję powieści, choć świat przedstawiony nie jest prostym zapisem jednej konkretnej lokalizacji. Pisarz mieszkał w Lipcach w latach 1888–1893, pracując przy Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Powiązanie z jego życiem i literaturą sprawiło, że miejscowość stała się ważnym punktem pamięci o autorze nagrodzonym w 1924 roku Literacką Nagrodą Nobla.
Osoby zainteresowane literackim kontekstem mogą odwiedzić między innymi:
- Muzeum Regionalne im. Wł. St. Reymonta – z eksponatami związanymi z pisarzem oraz dawnymi mieszkańcami Lipiec.
- Zagrodę Ludową – z przeniesionymi historycznymi budynkami wiejskimi, takimi jak chałupy, stodoła, obora i spichlerz.
- Pomniki Władysława Reymonta – znajdujące się w kilku punktach miejscowości, między innymi przy muzeum i w Zagrodzie Ludowej.
Lipce Reymontowskie warto więc traktować jako miejsce związane z pierwowzorem literackim i serialem z 1972 roku, a nie jako plan najnowszego filmu. „Chłopi” z 2023 roku czerpią z tego samego świata Reymonta, lecz ich wizualna forma powstała na podstawie zdjęć bazowych wykonanych w innych miejscowościach, a następnie przekształconych w animację malarską.
